zohre-vefayi

Sunday, November 28, 2004



(( يئني بير گونش )) ---- زهره . و

خام دئييلديم اوندا كي ال ا وزاديب
گونشين اته يين يالواريب – توتدوم
ياشاتماق اوماركن اونون قاموسون
ياخيب يانديرماغين يئرلي اونوتدوم

------

اوندا كي قوشولدوم چــــاي آخارينا
مقصديم دريالــــــره چاتــماق ايدي
داش لارا چالماغين هئـچ اينانمادان
دوزوم ايله باغــــريندا آخماق ايدي

---

او گون كي ييغماغا آچديم اته ييم
كرامت ا ولد وزلارين ايسته ييرديم
« توپلاييب ياراتماق يئني بيرگونش
آرزوسيندان » باشقا حال دا دئييلديم

----

من اوزاولچوم يله حيات سوروردوم
انسان لاردا انسانليق ايـــــزله ييرديم
اوجا گورونمه ييم يار – يولداشيمدان
ايكي قات دولانيب بــــــاشيم اييرديم

-------

نه بيله يديم ياغيش دا چوخ ياغاندا
اوزحورمتين آزالديب – اسكيدرميش
داغ دوشونده بيته ن يئرسيز نرگيزي
تولكو مردارلاييب گئچي ديدرميش

-----

نه بيله يديم چوخ همت ده ياراما ز
حاق سيز وئريليرسه،منت سيز اولسا
چوره ك ده يئر اولار قدير سيز قالار
زحمت سيزتاپيلسا،خود دردسيز اولسا

------

نه بيله يديم گره ك هـــــاراي چكيديم
ايچيمده ياشاتديقيم هـــــــاراي لاري
قارانليغين قوروقچوسو گـوزوندن
گيزله ديديم اولدوزلاري – آي لاري

------

سايـــي سيز سيررلر بيليره م ايندي
افسوس ! اينام لاريم من له يارانيب
نــــــه آتماغا امكانيم نـــــــــه اوتماغا
توتاق كي كيمسه لر مني خام سانيب !


posted by 9:46 AM



(( لكير )) – زهره . و .



آخان گوزگو – سانكي
سو – گلدي باغا.
آمما او يوزدن ،
بولانليق چيخدي .
بللي اولاركن ، باغدا بيريسي ،
كيرلي كوينه يين – قارا اوره يين – قانلي ا للرين
سودا يوموشدو ....
« سوچونو باشدان آچان بيريسي »
تولكولر باغي !!


posted by 9:46 AM



(( تفتيش )) – زهره . و .



سوسوز قالان آغاچ كيمي
يوخومدا
سولار پيچيلداشيرلار...
بير چيمديك اولسا يئته ر!
بوندان ده رين كوتوك لريم يول آلانمير.
چشمه لره نه گليب دير گوررسن ؟!
آه ..... يئنه گلدي !
بو آغاچ ده له ن ....
نه دن اينانمير--- سوسوز اولسام دا --- باغريمدا بئله بيرجه قورد يوخدور !


posted by 9:46 AM



(( سعادت )) – زهره . و .

امتحان دان ياخشي چيخدين آ كونلوم
چوخ لار داندي ايلقاري سن دانمادين
ايــــــناملي آتــــــاراق آتـــديم لاريني
نه پئشمانليق نه ده دونمه ك آنمادين
------

آلاو كــــــــــيمي ا وجا ا وجا قامتين
تهمت دومان لارين قوغدون اوزوندن
كده رلره دونه - دونه قـــــــاتلانيب
اوزون آغ اولسون! دونمه دين سوزوندن

------

ياشا كونول ! ياشا عشق عال مينده
بو سعادت هر كسه نصيب اولما ز
عشقين بولاغيندا چيمه ن نرگيزلر
يوز پاييز گورسه ده ساراليب سولماز

------

نفرته كينه يه فيكير وئرمه هئچ
عشقي ياشاتماق دير سنين صنعتين
بير ائل دردين تك باشينا بسله مه ك
بيليريم عزيزيم چئتين دير ! چئتين !


posted by 9:45 AM

Wednesday, November 24, 2004



« سويوق بولاق » نامي فراموش شده !



سال 1248 ش. را بايد در واقع سال شروع تعدي هايي از نوع جديد به اراضي دايمي آذربايجان به حساب آورد . ضعف حكومت مركزي و در برابر آن به اقتدار رسيدن دو همسايه شمال و شما لغرب ا ين منطقه ( روس و عثماني ) زمينه را براي نا آ رامي منطقه كاملا مهيا نموده بود . زياده خواهي اين دو ابر قدرت و احساس نگراني و تهديد از سوي يكد يگر با لطبع مزيد بر علت و مقدمه اي براي نا امني و نا آرامي هايي متعدد منطقه بود كه متاسفانه وجب به وجب خاك آذربايجان سهمي از اين فجا يع تاريخي را از ا ين گذر داراست .

منطقه مورد بحث اين مقا ل « ســويــوق بــولاق و حــومــه » در اين تاريخ تحت امر مظفرالسلطنه نامي كه حسب الامر شجاع الدوله حاكم خوي و سلماس به اين سمت گمارده شده بود قرار داشت . مشيرديوان والي حكومت كردستان از غيبت چند روزه مظفرالسلطنه استفاده نموده و (علـــــي خان ارشد فيض الله بيگي ) را كه ا ز بزرگان ايل فيض اللهي بود به جاي مظفرالسلطنه منصوب و روانه منطقه مي نمايد . وي افرادي را از ايل خود به سمت كلانتر – داروغه بازار – كشيك باشي – فراش باشي – باشما قچي باشي – ابدارچي باشي .....منصوب مي نمايد و با آوردن افراد مسلح از ناحيه كردستان به عنوان كشيك چي هاي دولتي در وا قع عنان اختيار منطقه را در دست مي گيرد . هزينه تمامي اين منصوبين خــاني از مردمان عادي شهر و روستا ها و حتي مسافران و عابران گرفته ميشد و به جهت سكونت اين لشگر تحميلي خانه چندين تن از متوليان و معتمدين سويوق بولاق به تصرف ا ينان در آمده بود . ( ملا غفور امام جمعه – حاجي ملك الكلام – خليل خان خويلو – عبدالله خان منصور... ). عليرغم ا ينهمه نيرو ا لبته شبي نبود كه دزد به منازل و دكاكين مردم نزند و مردماني بيگناه كشته نشوند . ا ز مكري و تيلكوه دزدهاي مشهوري جهت سرقت اموال مردم داوطلب مي شدند و بي هيچ مزاحمتي اين كا ررا مي كردند . در چنين اوضاعي بسياري از بزرگان و عالمان و تاجران و ثروتمندان سويوق بولاق براي در امان ماندن از تعرضا ت اشغالگران خودرا به تابعيت روس يا عثماني در مي آوردند و بدين طربق صف بندي جاهلانه اي فيمابين اهالي منطقه بوجود امد كه ساليان سال دوام يا فت و بصورت يك امر عادي در امد .

در سال 1281 ش . با شروع جنگ جهاني اول قواي روس بلافاصله منطقه مورد بحث را اشغال نمود و ا ين نفوذ را بيشتر در مناطق سوق الجيشي و بازرگاني و نظامي تقويت نمود . سلطان عثماني در يك تاكتيك جنگي شيخ حسام الدين و شيخ نجم الدين ( دو ايل باشي كرد ) را با فرمان جهاد عليه قواي روس وارد خاك آ ذربايجان نمود . تفنگدارا ن اوراماناتي و مريوانـــــــــي وظيفه مشايعت اين دو شيخ را به عهده داشتند . در مسير حركت بيگ زاده هاي عشاير و ايلات كرد هر يك با چند سوار مسلح به اين اردو مــــــي پيوستند . در ماه صفر سال 1333 ه . ق . اين اردو وارد سقز شد و اردوي مجهز گورك و سرشيو را نيز ا ز اين شهر همراه خود نمود و روز بعد عازم سويوق بولاق شدند در هنگام عبور از بانه محمد خان حاكم بانه را دستگير و تبرباران و اموالش را غارت نمودند. بقيه اهالي بلافاصله بيرق عثماني را بر در خانه هايشان آويختند و منتظر حوادث بعدي ماندند . اردوي شيوخ با بيرق نصرمن الله وفتح القريب و اردوي عثماني با بيرق ماه و ستاره پيشا پيش اين اردو به حركت در آمدند . در مسير اين اردوي نجات بخش ( !! ) هيچ منزل – مغازه و مزرعه اي در امان نمي ماند .

درهمين اوان حسب الامر دولت، متصرف پاشا با ششصد نفر عساكر و قورخانه با توپ و تجهيزا ت از راه رواندوز به سويوق بولاق حركت نمودند تا به اردوي نجات بخش بپيوندند . محمد حسين خان سردار ، والي سويوق بولاق با وجود ا ينكه تابعيت ضمني روس را داشت به پيشواز اردو در آمد در حاليكه در همين روز قنسول روس با ا تباع خود از سويوق بولاق به قوشاچاي فرار نمود و اتباع خود را در سويوق بولاق تنها گذاشــــــت . شجاع الدوله ا ز تبريز به حمايت كنسول روس در آمد و قوايي مجهز به قوشاچـــــاي اعزام نمود . چند روز بعد قواي روس ( شجاع الدوله ) و قواي عثماني ( متصرف پاشا ) در حومه قوشاچـــاي و سويوق بولاق به هــم رسيده و مشغول نــبرد شدند . دو روز و دو شب تمــام شش هــزار نفر لشگر مختلط از ترك و كرد و عرب و فارس و عشاير و اهالي محل با توپ و تفنگ و قداره و چوبدست نزاع نمودند و نهايتا فتح و ظفر نصيب قواي عثماني گرديد . كليه اموال اهالي چـــه سويوق بولاق و چه قوشاچــاي و چه روستاهاي مسيراردو به اتهام تابعيت روس به تصرف قواي مهاجم در امد و بسياري از مردمان بـــــي گناه كشته شدند . سردار والي سويوق بولاق و مظفرالسلطنه والي قوشاچـــــاي دستگير شدند . مولانا شيخ شرفكند كه همراه متصرف پاشا از سويوق بولاق امده بود حاكم قوشاچـــــــاي گرديد و در جلسه اي كه با حضور شيخ حسام الدين و شيخ نجم الدين و شيخ عرف و عشاير بانه – گورك – مريوان – دهبكر – مامش و پيران تشكيل يافت تصميم بر اين گرفته شد كه اردو به دو قسمت تقسيم شده و يك قسمت به جهت تصرف اروميه و يك قسمت به جهت تصرف تبريز روانه شوند .

ارومــيه دو روز بعد بدون هيچ ممانعت به تصرف در امد و روز بعد خبر سقوط مــــراغه رسيد . پس از قتل و غارت هايــــــي فجيع كه از سوي اين اردوي مسلح كرد كه تحت حمايت موقت دولت عثماني در امده بود صورت گرفت ايـــــــن اردو وارد تبريز شد . پانزده روز اين اشغال به طول انجاميد در روز پانزدهم شجاع الدوله كه به صوفيان فرار كرده بود در معيت سالدات هاي روس به تبريز هجوم آورد و پس از چهار ساعت جنگ و گريز شهر را متصرف شدند و هر آنچه كه ا ز دست قواي اردوي نجا ت بخش به جا مانده بود اين بار توسط اردوي سالدات ها غارت گرديد . متصرف پاشا با شنيدن خبر تصرف تبريز توسط قواي روس از اروميه خارج و به سويوق بولاق عقب نشيني كرد . شيخ عارف به موصل گريخت و ديگر اكراد هر يك به گوشه اي پراكنده شدند . بنا بر روايت تاريخ نگاران بي طرف در فروردين ماه اين سال در تمامي سويوق بولاق حتي يك سقف سالم نمانده بود تا اهالي از بارانهاي بهاري بدان پناه ببرند !

در كنار اين بي خانماني پيشرفت قواي روس در منطقه كماكان ادامه داشت و طولي نكشيد كه از بندر انزلي تا بانه در اختيار قواي روس قرار گرفت . « گوبرناد » منتخب روس در سويوق بولاق و حومه حاج وهاب خان اردلان بود . ريال از حيث اعتبار ساقط و ليره روسي وارد چرخه معاملات گرديد . حاج وهاب اردلان در مدت پنج ماه والي گري ليره هاي بسياري اندوخت و ثروت فراواني بهم زد . دولت ايران براي جلوگيري از پيشرفت روز افزون قواي روس مجددا دست بدامن عشاير كرد گرديد و شيخ محمود از شيوخ جاف و ايل همه وند را ( از منطقه سليمانيه ) به همراه عباس بيگ نامي راهي منطقه نمود . در اين روزها اهالي سويوق بولاق در خانه هاي يهوديان سرشيو پناه گرفته بودند . اولين اقدام شيخ محمود و همراهان غارت خانه هاي يهوديان سرشيوي بود . اهالي مستاصل كه از سرشيو به سوي سويوق بولاق در حال فرار بودند توسط قواي آقا صالح رنگه ريژان ( از عشاير جاف ) مورد قتل عام و تجاوز قرار گرفتند و تعداد بسيار اندكي توانستند به سويوق بولاق برسند . جنايات رنگه ريژان به حدي شنيع بود كه شيخ محمود تصميم به اعدام وي گرفت اما قاضي فلاح مانع او گرديد . معهذا عليرغم حضور شيوخ كرد و گوبرناد هاي محلي در راس امور، قواي روس تنها در يك روز پانصد نفر از محترمين و معتمدين سويوق بولاق را قتل عام نمود بي آنكه كسي مانع كارشان گردد .

اين قتل و غارت مدت دو سال تمام هر از گاه توسط قواي روس – عثماني – كرد و يا حتي دست نشاندگان دولت مركزي ايران ادامه يافت . مردمان بومي و صاحبان اصلي روستا ها و شهرها بدون هرگونه مدافعي مورد تجاوز ارضي – مالي و نفسي مي گرديدند . در صد بسيار بالايي ار اهالي به مراغه – تبريز و يا اروميه و تهران مهاجرت اجباري نمودند . دركنار بلاياي فوق الذكر اهالي سويوق بولاق در اوايل سال 1335 ه . ق خبر اسكان اردوي نظامي بريتانيا را هم در مسير راه سقز به سويوق بولاق در يافت نمودند . با ورود اين اردو اوضاع آشفته تر ار پيش گرديد . بريتانيا علت حضور اردوي نظامي خود در منطقه را كشتار آسوري ها و ارامنه مورد حمايت بريتانيا بدست اسماعيل اقا سيمتگو ي شكاك اعلام نموده بود . اما اين ظاهر امر بود چراكه قواي بريتانيا حامل مقاصد ديگري بودند . استقرار ايلات تحت حمايت خود در برابر قواي روسيه مقصد اصلي آنها بود . فلذا اين بار اهالي بي پناه تيكان تپه و صايين قالا آماج تجاوزات ارضي قلدرانه بريتانيا قرار گرفته و مجبور به ترك خانه هايشان و تحويل آن به آسوري ها و ارامنه رانده شده از روسيه گرديدند . در حاليكه همه متوجه تيكان تپه و صايين قالا شده بودند به ناگاه بحري بيگ از عشاير كركوك با سواران مسلح از مرز گذشته و يكسر به سويوق بولاق هجوم آورد . در عرض نيمروز شهر بلاصاحب را تصرف و تمامي قواي روس و فارس را از شهر بيرون راند و يا به هلاكت رساند . سپس به قواي بريتانيا پيغام فرستاد كه در قبال تحويل سويوق بولاق به اين قوا، تقاضاي هزار تغار گندم را داد . دولت بريتانيا به تاجر باشي فاضل و قادر خان ( معتمدين محل ) دستور داد تا اين مقدار گندم را تهيه نمايند اما با وجود قحطي و جنگي كه شش سال پياپي گريبانگير منطقه بود امكان تهيه اين مقدار گندم محال مي نمود . فلذا بحري بيگ به دريافت چهار صد ليره انگليسي راضي شد و سپس به سوي سليما نيه عقب نشست .

منطقه سويوق بولاق و حومه در سال 1337 ه . ق . پس از آنكه بارها و بارها بين قواي روس و غثماني و كرد و ارامنه .... دست بدست گرديد نهايتا به نام منطقه « ثلاث » تحت حكومت توافقي محمد سعيد مرزه ( سرشيو ) – سيف الله خان مظفرالسلطنه ( سقز ) – و عبدالله بيگ ( مكري ) قرار گرفت . اهالي كه نياز به آرامش داشتند به اين وضعيت تن داده و در واقع در واگذاري دو سوم منطقه به كردهاي مهاجم هيچ اختياري از خود نداشتند . چراكه قواي روس و انگليس و دولت مركزي ايران هر يك بنا بر مصالحي خواهان چنين وضعيتي بودند و عملا از اكراد در اين اشغالگري ها حمايت مي نمودند . و دولت عثماني در اين تاريخ عملا از هم پاشيده بود . حبيب الله خان تيكلو – عبدالقادر خان تيكلو – آقا صالح رنگه ريژان ( كه در زمان رضا خان نام سلطان پناه را براي خود انتخاب نمود و از نزديكان وي گرديد ) و رستم خان از عشاير كرد هر يك به والي گري منطقه اي انتخاب شدند . براي خريدن مقام پرداخت پنجاه الي صد تومان به كنسول گري ها كافي بود و براي كساني كه داراي چندين سوار مسلح از خدا بي خبر بودند تهيه اين مقدار وجه ابدا مشكلي نداشت .

هنوز چيزي از اين انتصابات نگذشته بود كه خبر رسيد اسماعيل آقا سميتگو سردار ارشد قارداغلي را شكست داده و خوي – سلماس – اروميه و تمامي توابع را تصرف نموده و به سوي ايالات ثلاث در حركت است . دولت مركزي ملك زاده نامي را با هزار ژاندارم و توپ و قورخانه براي حفظ منطقه ثلاث روانه نمود اما ملك زاده به جاي انجام ماموريت به عيش و عشرت نشست و سميتگو در عرض بيست و چهار ساعت سويوق بولاق را تصرف و علاوه بر قتل افراد بومي بسياري هفتصد ژاندارم را نيز اعدام نمود و سپس حمزه آقا مامش را حاكم سويوق بولاق نموده و خود به چهريق مراجعت نمود .

حاج زمان خان كه خود را براي اين مسند مستحق تر ميدانست به سقز و بانه رفته و از ميان ايلات و اقوام خود دهها فرد داوطلب را جمع آوري نموده و به بهانه حفظ سقز از تعدي سميتگو ، شهاب السلطان والي وقت سقز را ساقط و بعد نامه اي به سميتگو نوشت و اعلام فرمانبرداري از وي را نمود و سميتگو نيز والي گري سقز را به وي داد !

حال و روز مردمان منطقه ثلاث را در چنين شرايطي ميتوان تصور نمود كه چه روزهاي سختي را مي گذراندند . هر خانه موظف به تامين و تهيه محل خواب و خورد و خوراك ده الي بيست سوار كرد بود كه تهيه علوفه اسب و قاطر آنان نير علاوه بر اين بود . عليرغم اينكه در اين تاريخ حكومت مركزي به نام پهلوي در تهران به ظاهر تثبيت شده بود اما اين رژيم بيش از بيش دست متعديان كرد و ارمني را در منطقه باز گذاشته بود و چه بسا خود زمينه ساز اصلي كشتار مردم آن ديار بود . چرا كه بعد ها با افشاي اسناد محرمانه دولتي اين مسئله بر ملا شد كه دولت پهلوي در ميان برنامه هاي بلند مدت خود حايل قرار دادان يك منطقه كرد نشين با مرز تركيه در غرب و شمالغرب كشور و نيز يك منطقه ارمني نشين در مرز با روسيه و منطقه شمالغرب و شمال كشور را در سر مي پروراند و براي اجراي آن از هيچ چيز فرو گذار نبود . سويوق بولاق در گير چنين سرنوشت شومي ميشود . بايزيد آقا و كاك الله كرد كه نام خود را به « خادم پهلوي » تغيير داده اند هر شب با هفتاد سوار به غارت منازل و مغازه و انبار و طويله هاي سويوق بولاق هجوم مي آورد و هر شب به سلامت به پناهگاه خود بر مي گردد . اهالي بومي كلا خلع سلاح شده اند و همه امور شهر به ژاندارم هاي شاهي باز گذارده شده است !! روستا هاي قالا جيني – درگاه سليمان – خيدر – حسن سارالان – تالا جار – تاخت – قيز آباد – گول باغي – ليلان – گول تپه – كهريزه – طاطايي – صاحب – قارقار – كرفتو –حماميان – ساراي – گيسلان – خورخوره – رحيم خان – سليمان كندي – زرزرا – چوپلو ...... چنان تاراج گرديدند كه اگر كسي هم از اهالي زنده مانده بود با مهاجرت به نقاط ديگر عملا روستا ها خالي از سكنه گرديدند و برخي از آنها امروزه كاملا محو گرديده اند .

در ادامه سياستهاي جابجايي مرزها با جابجايي اقوام رضا خاني بود كه در تاريخ 8/8/1308 اسماعيل خان بهادر بعنوان حاكم سويوق بولاق به همراه حسن خان معين مامور مذاكره با مقامات ترك در ايگدير گرديد . در تاريخ 23/2/1309 كلنل لورنس انگليسي در سويوق بولاق مشاهده ميشود . ( راپورت نمره 102 – اسناد ملي ) . در تاريخ 3/11/1306 اخباري در رابطه با اتحاد ارامنه واكراد بر عليه ترك ها بدست ميرسد كه مركز اين اتحاد سويوق بولاق است . ( اسناد ملي – ن ) . در تاريخ 11/ 10 / 1306 دكتر ظهرابيان مبلغ نامي اتحاد اكراد و ارامنه در سويوق بولاق فعاليت مي كند . ( اسناد ملي . ك – 1421 ) . در تاريخ 6 / 11 / 1306 --- 9 نفر از مبلغين اتحاد ارامنه و كرد با نقشه كردستان بزرگ و ارمنستان بزرگ در سويوق بولاق دستگير و به موطن اصلي مراجعت داده ميشوند !! ( اسناد ملي – ن – 122002) .

با اين اوصاف سياست هاي ديكته شده انگليسي براي پهلوي در راستاي محو كامل ترك هاي مسلمان از روي زمين تا آخرين نفر ، جامهء عمل پوشيده است وقتي كه امروزه در نقشه ها و آمار هاي رسمي كشوري ( مهاباد ) را به جاي ( ساوجبلاغ ) نوشته مي بينيم و از نفوس آماري سال 1300 ه . ق . در برابر 2500 سكنه ترك سويوق بولاق و جمعيت كوچنده كرد موصل و سايمانيه به تعداد متغير 3 هزار نفر ، امروزه مهاباد به منطقه كرد نشين مطلق معرفي مي گردد .

جابجايي اقوام و ملتها در طول تاريخ بصورت امري اجتناب ناپذير همواره در جريان بوده و هست . اما آنچه كه بر سر آذربايجان و آذربايجاني در طول دويست سال اخير بويژه آمده است از يك واقعه تاريخي به يك فاجعه تاريخي تبديل گرديه است . اگر امروزه پر جمعيت ترين ديازپوراي جهان را بعد از قوم يهود آذربايجانيهاي مهاجر دارند ، بايد كه ريشه را در چنين حيله هاي سياسي جست . آيا تاريخ هنوز در تكرار است ؟

زهره وفايي


posted by 9:25 AM



امنيت اجتماعي، فراتر از امنيت سياسي


حكومت هاي موفق و دولت هاي مردمــي در راس برنامه هاي خويش معمولا دو پروسه « طولاني مدت و كوتاه مدت » را مد نظر قرار داده وبــــــه نسبت ا لتزاما ت هر يك اقدامات لازم را انجام ميدهند . كارشناسان خبره كه هر يك بايستي در خصوص موضوع واحدي خبره شناخته شوند ، در مــورد همان مو ضوع ، راه كارها و امكانا ت و ا لزاما ت را مطرح نموده و كل مـوارد را در اختيار مسئول امر قرار ميدهند . و بالطبع مســــئول ، با توجه به مسئوليتي كه دارد نسبت به اجـــــراي تك تك اين موارد همت مي گمارد . دادن حق تقدم و تاخر در اين موارد از نكات ظريف و در عين حال بسيار ضروري مي نمايد كـــــــــه اين امر نيز از سوي همان كارشناسان ذيربط بــــــــررسي و اعلام ميگردد . فلذا وجود كارشناساني كه از هر جهت محيط به موضوع و مسئله مورد نظر باشند همواره بسيار ضروري و در واقع قدم اول هر اقدامي است .

آنچه و آ ن كه اين كارشناسان را تعيين و صلاحيت مي نمايد در وا قع كارنامه شخصي و علمي آن كارشناس است و ا ين ا ز مواردي ا ست كه اعمال هر گونه نظر فردي و ملاحظات شخصي ، در نتيجه كار بسيار فاجعه انگيز مي نمايد . چراكه كارشناسي امر، سنگ ا ول بنا مي نمايد و در صورت نا مناسب بودن اين سنگ ، كل بنا در هم مي ريزد .

در سيستم حكومتي كشور ما متاسفانه در خصوص انتخاب كارشناسان خــــــــــــبره چندان حساسيتي و دقتي به كار نمي رود و عليرغم بن بست هاي پي در پي در خصوص برنامه هاي بسياري ، چه طولاني مد ت و چه كوتاه مد ت ، هنوز هم سنگ ا ول بنا چندان جـــــدي گرفته نمي شود . و از اين سهل انگاري چه زيانهاي غير قابل جبراني كه نصيب برنامه هاي سياسي – اجتماعي – مدنــــــي – فرهنگي – اقتصادي – خانوادگي – اخلاقي – مذهبي – بين المللي – علمي – ورزشي و.... كل جامعه كشوري نمي گردد !

اخبار كمرنگي كـــــه از فجايع اخلاقي و اجتماعي صورت گرفته در طبقات مختلف جامعه حاضر در رسانه هاي عمومي منعكس ميشوند و اخبار واقعـــــي كه در ميان مردم بالطبع و به سهولت رد و بدل ميگردد ، هر انسانــــــي را چنان وحشت زده و مايوس مي نمايد كه عملا از نهايت كار چشم مي پوشد و خود و خانواده خود و تمامـي منافع خود را به امان خدا رها ساخته و هيچ راه علاجــــي را نيز توان تصور نمي يابد . اخبار قتل هاي فجيع فردي و دسته جمعي – قتل پدر توسط پــسر – قتل اعضاي خانواده توسط پــــدر – قتل مادر بـــزرگ توسط نوه – قتل كودكان بـــــي گناه – زنان بي پناه – جوانان بي تجربه .... و صدها نوع ديگر از اين فجايع در واقع شناسنامه حقيقي جامعه اي است كه در آن با ترس و استرس فراوان زندگي مي كنيم .

به راستـــي براي شناختن ريشه چنين معظلات و فجايعي كارشناساني مشغول كار هستند يا نه ؟ به راستي مسئولي به جهت چنين شناسنامه اي هيچ دغدغه اي به خود راه مـــــي دهد ؟ آيا كسي از خود نمي پرسد چرا انجام اعما ل خلاف از ريز و درشت و از هر نوعي ، چنين آسان از انسانهاي جامعه ما سر مي زند ؟

متاسفانه بسياري از مسئولان با بـــي توجهي به مسائل اصلي و اساسي ، مدام دم از امنيت سياسي و امنيت ملـــي مــــــــي زنند و اين مسئله را به گونه اي بزرگ مي نمايند كه انگار تنها دغدغه مردم امينت سياسـي است و ديگر هيچ كمبودي در هيچ موردي از موارد ملموس وجود ندارد . اين دم زدن ها اگرچه در ابتداي امر واقعي مــــــــي نمود اما با فاصله گرفتن از حقايق جاري ، اين كلمات نيز كم كم رنگ شعار و عوام فريبي به خود گرفته ا ست و مردم را چنان مستاصل نموده است كه در بر خورد با چنين عنوان هايي اظهار بي توجهي و سكوت قبلي را تبديل به اظهار سئوال هايــــي جدي و قابل بحث نموده اند. ملتـي كه ا ز حق ا نديشيدن سياسي محروم گردد بالطبع هيچ تعبيري ا ز امنيت سياسي نخواهد دا شت . ملتي كه ازآمار بالاي خلاف كاريها در چهار ديواري منزل خويش نيز امنيت نداشته باشد نمــي تواند به تفكرات والاتري چون امنيت ملــــي و سياسي بينديشد . ملتي كه در تمامي سطوح جامعه مورد تحقير و كوچك انگاري قرار گرفته شود ديگر به خود اجازه نمي دهد كه بدنبال راه حل و راه چاره اي باشد . متاسفانه كارشناسي هاي نادرست سالهاي قبل ، امـــروزه جامعه مارا به مرحله اي از سقوط رسانده است كه پارك هاي محل تفريح خانواده ها به مكان هاي دزدي و جنايت – محل تجمع معتادان و قاچاقچي ها – محل دختران فراري و باج گــــيران قلدر – به محل منكرات بالفعل تبديل گرديده است. آماربالاي طلاق– آمار غير قابل باور خودكشي – آمار كلاهبرداري – آمار جعل و دزدي و صد ها آمار ديگر ، هر چند غير واقعي ، اما زنگ خطري عظيم راكه ثانيه اي با ما فاصله ندارد، به صدا در آورده است . واقعا چه كســـي مسئول رسيدگي و پايان دادن به اين آمار غير انساني و غير اخلاقي است ؟ مردماني كه به بيماران روانــــــــي از نوع مال اندوزي و خودخواهــــــي تبديل شده اند ؟ يا مسئولانــــــــــي كه به وسوا س مقام پرستي و ميز دوستي تبديل شده اند ؟ راستي چه كسي « پا سخگو » ست ؟

زهره وفايي


posted by 9:23 AM



جيـرتـدان

بيري وارايدي بيري يوخ ايدي،تانري دان سونرا هئچ كس يوخ ايدي...
اوزاق بير يوللاردا،ده رين بير مئشه ده بير بالاجا كند وار ايدي.بو كندين اوشا قلاري بيرـ بيــريله يـولداش كيمي اوينايرديلار، يئيرديلر،ايچرديلر گاهي ده با شقا اوشاقلار كيمي ساواشيرديلار.
گـونلرده بيرگون بو اوشاقلارين آنا لاري باخيب گــوردولـركي قـورو ُاودون لاري قورتولوب دور. اوناگوره اوشاقلارا دئيرلر:آي اوشاق!صاباح سحر تئزدن دوروب، مئشه يه گئديب،بير آز قورو آغاج ييغيب، گئتيررسيز!
اوشا قلار هاموسو ايپ لرين ـ آياق قاب لارين ـ يــئمـه ك لريـن سازلايب، با شي اوسته قويوب، سئوينجك ياتديلار. بو اوشا قلارين ايچينده بيرده جيرتدان آديندابيراوغلان اوشاقي وارايدي.او، بير آزتنبل آممافيكيرلي دي.اوناگوره آنا سينادئدي: آنا جان! ممكن اولسا سن منيم ايپيمي،آياق قابلاريمي ،يئمه يمي حاضيرلا، منده سنه چــوخلو اودون گئتيره رم!
صاباح سحر ايسه كَند اوشاقلاري مئشه يه ساري يولادو شدولر.گئت ها،گئت، مئشه نين اَن ده رين آغاجليق لارينا چاتديلار.اورا قورو آغاج يله دولو ايدي.هاموباشلادي اُودون يغماقا،آمماجيرتدان بير كوتان اوسته ايله شيب، يئـمه يه باشلادي.آقشاما ياخين لاشاركن، دوست لاري« آي جيرتدان ! بيز شله ميزي با غلاميشيق،گئتمه ك ايسته ييريك »








دئديلر. جيرتدان باخدي كي بيرچوپ ده تـوپلايا بـيـلمـه ييب، اونا گـوره باشـلادي يـولداشلارينا يا لوارماقا « يولداشلار! نه اولاركي هره نيزبير دنه
اُودون منـه وئررسيز؟ من ده كند ده سيـزه ايده وئره رم! » يولداشلاردئدي لر:« اولسون ! هر بير يميز سنه بير دنه اودون وئريرك،گَل اونلاري ييغ ايـپ يـلـه با غــلا ! يـئنه جيرتدان دئدي:« آي يولداشلار!منيم اليم ياواش دير! سيزلري يوبادارام گلــين وئرديـنيز اُودون لاري ايـپه ييغين، من ده يئرينه كنده چاتاندا، سيزه گيرده كان وئره رم!»
يولداش لارچاره سيز قا ليب،اودون لاري ايپه يـيغـيب، جـيرتـدانـين كوره يـينـه آتيــب، يولا دوشدولر.گئت هاگئت،گئت ها گئت،يول گئتديلر آمما مئشه ده آغاج لار بير ائيله بورو لموش ديلار كي گونون ايشقي اوراياچاتميردي و اونلارقارانليق دا قالان آدام كيمي يول لارين تاپا بيلميرديلر. بيريـسـي دئيـردي ساغ دان گئــده ك، بيريسي دئـيـردي سـو لدان گـئـده ك. هـركس بيريول گوسـتـريـر دي. اوحا لـدا گوزلـري مــئشه نين قارانليقدا بير ايشيقا دوشدو. هاموسو سئوينجه ك ايــشيقا ساري يـوگوردولر.جيرتدان دئدي:آي اوشاقلار! بيرآز دايانين گوره ك او ايشيق نه دي، سونرا گئده ك! آمما اوشاقلاردئديلر،بللي ديركي بير ائودير! اوائوده ياشايان وار،اوبيزه يولو گوسترر يقين!
بو سؤزلري دئيه ـ دئيه او ايـشيـقا چاتــديلار،








دوغرودان دابير ائو ايدي،آمما دربـچه لري يامان يكه ايدي! قاپونو چا لديلار.بيرآزگئچمه دي قاپو
آچيلدي،آمما نه اولسا ياخشي دير؟ هه ! بير يكه قارا دئو!
او ، اوشاقــلاري گورجـك سئـويـنيــب،اوريينده دئدي،آها ! بودا منيم شام يئمه ك لريم! اوزلـري اوز آياق لار يله گلديلر! آمما اوزده گوله ـ گوله اوشاقلارا باخييب دئـدي، آي با لالار ! سـيـز هارا بورا هارا؟
اوشـاقلار اُودون آپارماق لارين،مئشه ده ايتمه ك لرين،دئوه دئديلر.دئوگوله رك دئدي:هئچ عيب ائـتمـز! ايچري گلين و بو گئـجه ني بوردا ياتين، صاباح ســحرتــئـزدن اوزوم ســيزي آپاريب و كندينيزه چاتديرارام!
اوشاقلار ياري قورخـو ياري علاج سيزليـق دان، ائوه گيرديلر.جـيرتـدان، دئـوين بوشقا بيندا آدام سو موك لرين گورمه ك ده،حساب الينه گلدي. باشا دوشـدوكي بو دئو،آدام يئيه ن دئـو دي،آمما اوشاقلاراهئچ نه دئمه دي،دوغروسو،اونلاريآرتيق قورخوتماق ايسته مه دي.دئو بونلارا بيرآز يئميش ـ سو وئردي،سونرا هاموسونو،بيردولابچايا سا ليب، قاپوسونو باغلادي.اوشاقلاريورغونلوق دان هربيري بـير بـوجـاق دا دوشوب، ياتـدي.آمـما جيرتدان دولابچاني دولانيب، بير آز گيرده كان تاپدي. باشلادي اونلاري سينديريب ويئمه يه.دئوآززامان دان سونرا اوشاقلاردان بيريني آپاريب يـئـمه ك ايسته دي.گوردو دولابچادان تاپاتاپ سسي گلير. اوناگوره اهمال جادئدي:دئولرده قارابوياق ـكيم ياتيب دير كيم اوياق؟
جيرتدان دئدي:گوللرده آلا بوياق ـ هامو ياتيب جيرتدان اوياق!





دئو دئدي: جيرتدان نه يه اوياق؟
جيرتدان دئدي:آخي جيرتدانين آناسي هرگئجه
اونا بير يومورتا پيشيريب وئره ر، جيرتدان يئيير، سونرا ياتار!
دئو گئديب بير يومورتاپيشيريب،گئتيره ر،وئره ر جــيرتــدانا، جيرتدان اونــو يـئييب، يئنه باشلار گيرده كان سينديرما قا،بيرساعات سونرا يئنه دئو گلر اوشاقلاردان بيريني آپاريب يئمه يه. گوره ر يئنه تاپاتاپ سسي گلير، دئيه ر:دئــو لرده قـارا بوياق ـ كيم ياتيب دير كيم اوياق؟
جيرتدان دئيه ر:گوللرده آلا بوياق ـ هامو ياتيب جيرتدان اوياق!
دئو دئيه ر :جيرتدان نه دن اوياق؟
جيرتدان دئيه ر:آخي جيرتدانين آناسي هرگئجه اونابيراَ له ك دولوسو سوگئتيرر،جيرتدان ايچه ر سونرا ياتار! دئو آجيقلي گئديب بيراَله ك تاپيب اونا سو دولدوروب جيرتدانا گئتيرمه ك ايسته ير آمما ايكي آتديم گئتمه ميش َاله ك دن سوتامام سـوزوب يـئـره تو كـوله ر. يـئنه دولدورار،يـئنه توكولور،يـئنه دولدورار،يئنه توكولور،آخيرداگليب جيرتدانــا دئيه ر:آي جيرتدان! من آنان كيمـي اله ك ده سو گئتيرمه ك باشارا بيلميره م! بارداق دا گئتيرسه م ايچر سن؟
جيرتدان دئيه ر:داي نه يله مــه ك! گئــتـير ايچيـم! دئو بيربارداق سو وئـره ر،جيرتدان ايچر گئده ر. بير ساعات سونرا يئنه دولا بچانين باشينا گلر.بودونه هم يامان آجيخميش دي هم ده يامان يوخوسو گليردي.آمما يئنه دولابچاياياخينلاشاندا گــوردو تاپاتاپ ســسي گلير:دئدي:دئـو لرده قارابوياق ـ كيم ياتيب ديركيم اوياق؟
جـيرتدان دئدي:گوللرده آلا بوياق ـ هامو ياتيب جيرتدان اوياق!


posted by 9:21 AM



ايتاليا اولكه سي له تانيش اولاق

ايتاليا اولكه سي ژئوگرافي باخيميندان 29 – 6-47 درجه گوزئي دن – 35-35 درجه گونئي باتي دان و 50-5- درجه دوغودان مديترانه ساحه سينده يئرله شيب دير . بو اولكه باتي دا ن فرانسا اولكه سي – گوزئي دن سويس و اتريش اولكه لري و دوغودان يوگسلاويا اولكه لريله قونشودور . تيرينه – ليكوريا – ايونو – سيسيل دالاني و آدريا تيك دنيزلريله قونشو اولان ايتاليا ا ولكه سي هاوا دوروموندان ايستي ياي لار – چوخلو ياغيش لار و سرين قيش فصيل لري گئچيرير .
ايتاليا گئنيش ليي 351277 كيلومتير مربع دير . چوخلو داغلار خصوصي له ولكانلي داغلار و چوخلو چاي لار بو اولكه ده وارديلار .ا يتاليا نفوسو 60 ميليونا ياخين دير . دئمه ك هر بير كيلومتير مربع ده 190 نفر يئرله شيرلر . بو سايي هر ايل بويوك دئيشيك لرله اوز به اوز اولور و اونون نه دني ا يتاليا خالقيندا كوچمه ك ماراغي دير . خصوص آوروپا بيرليينه قوشولاندان بري ا يش – تحصيل و تجارت ايچون ايتاليادان گئده ن لرين نفوسو داها آرتميشدير سون ايللرده بو سايي دوغومون آ ز اولدوغونا گوره 1/36 فا ييز آزالميشدير .
ا يتاليا خا لقينين اورتاق سوي لاري « هند – آوروپالي » دير . آنجاق چئشيدلي سوي لار و خالق لار بو اولكه ده ياشاماق ا وزوندن ، چوخلو نوققوشمالار اوز وئرميشدي و نهايت 1870 نجي ايللرده (گاريبالدي) آديندا بير ليدر واسطه سي له ايتاليا بيرلشميش اولكه اعلان اولور . بو بيرليك اساس فدراليسم و خود مختارليق اوزوندن ياراندي .
ايتاليا عمومو ديلي ( ايتاليالي ) ديل دير و ا و لاتين دن آ لينميش بير ديل دير . بوندان بئله چئشيدلي ديل لر بو اولكه ده دا نيشيلاركن، رسمي ديل كيمي ده قئيده آ لينميش لار و بو اولكه - نين عمومو قانون لاريندان فايدالانيرلار . فرانسا – آلمانيا – اسلاو – كرووات – كريك – آلباني – كاتالوني ديل لري بو اولكه نين رسمي ديل لري كيمي گئديرلر .
فئودو ( feudo ) اصيل بير ايتاليا سوزلويو اولاركن 10 ، نجي عصيردن ايتاليا دا اجرايه گئديرميش . بو يول دا ، امپراطور اولكه ني سوي و ديل باخيميندان سرحدله ييب و هر بيريني بير باشچي شخصه تا پيشيرميش دير . 12 نـــــــجي عصيردن بري گئنيش شهرلر و ليمان لار يارانماق لا، فئودا ليسم امپراطورا خوش گلمه دي و نهايت 1452 ده عثمانلي لار شرقي روم امپراطورلوغون محو ائدندن سونرا ايتاليا باتي دان اوزونه يول تاپماغا چاليشدي . 1815 ده وين گنگره سي ايتاليا اولكه سيني آلتي دوك لارياتاغي و بير پاپ ياتاغي آديندا رسمي تانيدي . آنجاق ا يتاليا خالقي بونا راضي اولمادان ( risergimento) آ ديندا بير حـــــركت باشلاديلار « ايتاليا ميللي ديريليك حركتي » . ناپل – سيسيل – پيه مون و اميليا ايالت لري بو حركت ده اونجيل سايليرديلار . نهايت 1831 ده « گنج ايتاليا » آدلي بير جمعيت جمهوري ايسته يينده اياغا قالخديلار . بوندان بئله كي بو جمعيت ايلك حركت لرده ظفر قازانا بيلمه ديلر آمما عموم راي و ديققت ين آزادليق سوزونه و ايسته يينه ساري چكيب ، گئتيره بيلديلر . 1848 ده ايلك آزادليق رايي آ ليندي . 1855 ده پاريس گنگره سينده (كنت كاوور) ايلك ايتاليا نوما ينده سي اولاراق اشتراك ائتدي . و ديگر طرف دن (گاريبالدي) حربي قوه لرله ايا لت لري بير به بير همراي ا ئتدي . پاپ اونلاري كافير آدلاييب و تكـــــفير ا تدي . بوندان بئله خالق اونلارا ساري حركت ائديب و نهايت 1870 ده آزاد ايتاليا جمهوري اولاراق رسمي اعلان اولدو . پاپ ايچون ( آزاد بير كليسا آزاد بير ايالت ده ) قانونو يازيلدي و واتيكان ايالتي اونا وئريلدي .
1914 ده دونيا ايلك محاربه سي باشلاياندا ، ا يتاليا ايسته ر – ايسته مز ، بو محاربه يه چكيلدي . 680000 اولو – 675000 عليل و ميليون لار يارالي و قاچقين بو بئش ا يل ليك محاربه گئتيرديي حاصيل گنج ايتاليا چمهوريتين چئتين ليك لره سالدي . بو چئتين ليك لردن فايدالاناراق (موسوليني) كيمي بير ناسيوناليست – فاشيسم ا يش باشينا گلمه يه باشاردي . موسوليني ايلك اولاراق پاپ حاكميتيني رسمي اعلان ائتدي و پاپ ايسه موسوليني حكومتين رسمي تانيدي !! 1943 ده موسوليني (ويكتوريا امانوئل )«]3» واسطه سي له توتولوب و حبسه آ ليندي . همين ايل ده آلمان هجومو واسطه سينه امانوئل و ديگر باشچي لار اولكه دن قاچيب و ايتاليا خالقيني 1945 كيمي آلمان اردوسو برابرينده يا لنيز بوراخديلار . بــــو ايللرده دوغرو وطن سئوه ر ايتاليالي لار پارتيزان گروپ لارندا آ لمان اردوسونا آغير ضربه لر يئتيرمك له اونلاري ايتالياني ترك ائتمه يه مجبور ائتديلر . 1946 دا بير رفراندوم اوزوندن خالق يئنه جمهوريتي سئچيب و( نيكلا) آديندا بير پارتيزان ايلك دولت باشگاني سئچيلدي . 1948 ده رسمي جمهورلوق قانون لاري ايتاليا دا اجرايه گئتدي . بو تا ريخ دن بري ايتاليا دا چئشيدلي پارتيالار يارانيب و آزادجا چا ليشميشديلار . او سئرادان دموكرات مسيحي – سلطنت ايسته يين لر – سوسيال پراكتيك – ساغـــــچي لار – سوسيا ل دمــــوكرات لار – لــــيبرال – جمهورلوق ايسته ين لر – كمونيست – سوسياليست – ايشچي دموكرات لار – راديكال و... پارتيالارديلار .
باش جمهورلوغو 7 ايل اولور . باش جمهوردان سونرا باش ناظير دا يا نير . و ا وندا ن سونرا نا ظيرلرگروپو دايا نير . نا ظيرلر پارلمنت رايي له ايشه گليرلر . پارلمنت ايكي عنوا ن دا اولور : نوماينده لر پارلمنتي و سنا پارلمنتي . پارلمنت لرين رولو ايتاليا حـــــــاكميتينده چوخ اساسلي رول اولور. نوماينده لرخالق ساريسيندان سئچيليرلروهر پارتيا گئتيرديي راي اوزوندن يئر آلير . هر بير 80000 نفوس ايچون بير يئر « كورسو » پارلمنت ده واردير . سنا پارلمنت سناتورلاري چئشيدلي ايا لت لردن اولمالي ديلار . سناتورلار عمومو راي له سئچيليرلر . گئچميش باش جمهورلار هاموسو سناتور حسابلانير و ها بئله باش ناظير 5 سناتور سئچمه يه ايذني واردير . پارلمنت دورو 5 ايل دير و سون آلتي آي دا باش جمهور بو پارلمنتي باغلاماغا ايذني يوخدور .
ايتاليا دا محكمه لر مطلق قانون اوزوندن چاليشيرلار و ايكي محكمه واردير : عادي محكمه لر «عائله – آليش وئريش و......ايچون » و جنايي محكمه لر « اوز وئره ن جنايت لر ايچون » . اوچونجو محكمه سون اللي ايلده قورولموشدو . اوندا حاكميت ده اولان كس لرين سوچو و ا يش لري نظره آ لينير .
ايتاليا حربي قوه لري هر ا وچ ساحه ده « دنيز – هاوا – قورولوق » گئنيش و تكميل حا ل دا چاليشيرلار . بو قوه لرين چوخ حيصه سي بين الخالق صلح مركزلرينده اشتراك ائديرلر .
ايتاليا اولكه سينده 20 ريژون ( ناحيه ) 95 ايا لت و 7991 پارچا ( بخش ) وارديلار . هابئله ا يكي خودمختار ايا لت واردير ( تورنتو و آ لتو آديجه ) . هر بير ريژون اوزه ل مستقل ليك ماليكي دير و اوزلرينه عايد اختيارلاري و گورو لري واردير . ( ماده 115). هر بير ريژون قئيد اولونان قونولاردا سربست چا ليشا بيلير و بو باره د ه اوزه ل قانون لار يارادا بيلير : اداري و اجرايي تشكيلات لار – شهر ساحه سي – شهر و كند پوليس لري – سئرگي و بازار – درمان مركزلري – تحصيل مركزلري – موزه و كتابخانا – شهر سالماق – توريسم – ده مير يولو و يول لار – سو ساحه سي – گمي چيليك – مانريكال سولار – مانريكال ماتريال لار – اووچولوق – باليق چيليق – اكين و مئشه – ال ا يش لري و باشقا ساحه لر كي بير پارا ريژون لار ايچون اوزه ل يازيلمبش دير . ( ماده 117 ) . ريژون لار وئرگي لري آ ليب و اوز يئرلرينه خرج ائده بيليرلر . ( ماده 119 ) . هر بير ريژون دا باشچي آدلانان تشكيلات عبارت دير : ريژون شوراسي – اداري شورا و اونون سئچيلميش ناظري . ( ماده 121 ) .
ايتاليادا اكين و صنعت برابر حال دا ياشاييرلار . بـــــــوغدا – چوغوندور – زيتون – گوي گويئرنتي – يئر آلما – اوزوم – ناريش – مال يئمي – تانباكي – چــــــــاي – گول بو اولكه نين اصيل و چوخ يوخاري حدده استحصال اولان ماتريال لاري ديلار . ما ل دارليق – بال آري سي و ا يپك قوردو دايمي ايش سانيلير . بونلارلا باغلي ، صنعت ساحه لــــري گئنيش حال دا چاليشيرلار . ايتاليانين ديگر صنعت لري ال ايــــــشي – پولات – ده مير – آفتامبيل – گمي – بينالار ماتريالي – پارچا – تميزليك ماتريال لاري – پالتار و ايــــــــنجه صنعت لر اولورلار .
آنجاق بو اولكه نين ان اساس لي چيخار ريسورسي توريسم دير . هر بير ايل اورتاق حال دا 20 ميليون توريست ايتاليا دان گوروش ائديرلر . بو 20 ميليون خـــــارجي توريست لره علاوه 20 ميليونا ياخين ايتاليا يئرلي خالقي اولكه ده گزمه ك حاليندا ثبت اولورلار . دئمه ك هر بير ايل ده 40 ميليون توريست ايتاليا مــــــالي ريسورسو كيمي قئيده آ لينير . آنجا ق پترول و گاز استحصالي ده بو اولكه ده نورمال حدده ثيت اولور و بو چيخار هر ريژونون اوز ايسته يي قده ر دير . آنجاق اكين و صنعت ساحه سينده چاليشان لار ايچينده ا ن اوزه ل و خيردا ماليك لردن تا حاكميت ناظرليينه كيمي گورمه ك اولور . قانون هر نه يين سرحدديني دقيق جه بللي ائتميشدير .
تحصيل ايتاليا اولكه سينده 6 سئرادير : اوشاق باغچاسي ( 5 ياشا قده ر ) – ايلك مكتب ( 5 دن 10 قده ر ) – اورتا مكتب ( 10 دان 14 ده ) – يوخاري كمتب ( 14 دن 18 ) – عالي مكتب ( 18 – 20 ) و اونورسيت لر ( 20 -.... ) . اوشاق باغچاسي و ايلك و اورتا مكتب لر هر بير ريژونون اوز قانون لاري اوزوندن چا ليشير . يوخاري و عالي مكتب لر عمومو قانون اوزوندن دير . اونورسيت لر بين الخالق قانون لار اوزوندن چاليشيرلار .
ا يتاليا اولكه سينده سايي سيز موزي لر – اسكي بينالار – اثرلر – كيتابخانالار واردير و اونلار اوزه ل ناظيرليك لر نظارتي له ساخلانيرلار .
ايشچي لر ( كارگر ) – اكينچي لر و چاليشان لار ( كارمندلر ) اوزه ل تشكيلات ماليكي اولورلار و بو تشكيلات لار ا ونلارين منا فعيني سون درجه يه كيمي مدافعه ائدير .
ماده 21 اوزه ل قانون لار دا يازيليب دير كي هر بير ايتاليالي آدلانان كس حاقلي دير اوز اينام و ايسته يين دانيشيق لا و يا يازماق لا و يا د يگر واسطه لرله باشقالارينا چاتديرسين . گركمز ده ر گي لر سانسور و يا زور آلتيندا اولســـــون لار . ايتاليادا ياييلان ده رگي لر تكجه آدلارين ثبت ائدرلر و داها هئچ نــــــه ا يليشگي لري حاكميت له ا ولمور . ها بئله كيتاب يايماق ايچون هئچ نه ايذين ايسته مير و تكجه هر بير كيتاب « يئرلي فرماندار » دفترينده ثبت اولونسا كفايت ائدر . 1981 دن بري تامام ده رگي لر و كيتاب لار ايچون اوجــــوزلو و گاهي پولسوز كاغيذ هابئله 50% تخفيف له تلفون و پست ده يري – ايتاليا دان كنار دا يايلان ايتاليالي ده رگي لر و كيتاب لارا يارديم قانونو قئيده آليندي و هئله ده اجرا اولور . بو گون ايتاليا دا ميليون لار تيراژدا ده ر گي ل ر يايلير و اونلارين ايچينده چئشيدلي ديل لر – كولتورلر – قونولار و... گورمه ك اولور . ان يوخاري تيراژلي ژورنال لار ناپل – تورينو- ميلان ايالت لرينده يايلير . ان اسكي ده رگي 1735 دن بري ياييلان (لا گازتا دي مانتوا) دير .
راديو و تلويزيا ايتاليا قانون لاري اوزوندن اوزه ل سانيلير . وهر بير ريژون اوز ايسته يي كيمي پروگرام لار يايا بيلير . پارتيالارين اوزه ل ده ر گي لري – راديو و تلويزيالاري واردير .حاكميت و ناظيرليك لرده هر بيري بير اوزه ل ياييم مركزي لري اولا بيلير .
كولتوره ل ساحه لرده چاليشماق مطلق سربست دير و داها اوستون بو ساحه ده چاليشان لار باغلي مركز لر و ناظيرليك لر ساريسبندان آغير مقياس دا يارديم لار آلا بيليرلر .
ايتاليا قانون 3 حيصه ده – 10 بندده و 139 ماده ده يازيلميش دير . سونوندا بير داها حيصه « سون و دايمي اولمايان » ماده لره بير يئر آيرلميش دير . قانون لاردا دئيشيك مطلق پارلمنتلر سارسيندان راي آلينمالي ديلار ايتاليا پولو ( يورو) اولمادان اونجه ( لير) آدلانيردير . بو اولكه ده كاتوليك رسمي مذهب سانيلاركن باشقا اينام و مذهب ماليك لري هر نه يه رسمي قانون اوزوندن سربست حسابلانيرلار و بو باره ده هئچ زورلاما هئچ كس واسطه سي له ممكن دئييل .

زهره وفايي


posted by 9:20 AM

Powered by Blogger

 

Zohre Vefayi

ZOHRE-AZ VEBLAQI

zohre-vefayi

Zohre Vefayi


ARCHIVES
EMAIL

مقاله-يازى



محرم و نامحرم
چؤره كچى مش ايسماعيل عمي
قادين و پوليتيك چاليشمالاري
كم سالترين بازداشتي سياسي تاريخ
تـــاريخ خــاطيره لـــردن يـــارانــيـــر
سـانـتـرالـيـسـم ، حـتـي در احـزاب سـيـاسـي
آقايان! تهـران را بـراي آذربـايـجـانـيـهـا نـاامـن نـسازيـد!
آذربايجان ائولادلارينا اوره کدن سالام!
منظري از ۲۱ آذر - زهره وفايي
ايـام آزادي پــان تــوركيســـــــم!
سواد آموزي، الزاماً فارسي آموزي نيست!
مردم، مجلس و مسئولان
فرزندان نامشروع استعمار
نامه هاي سرگشاده به مجلس هفتم
مهاجرت‌، خدمت‌ يا خيانت‌؟
آذربايجانين ميللي حركتي و آمريكا تاريخ بيزي گؤزله مه يه جك!
آفت هاى حركت ملى
عصرين هانسى بؤلومونده دايانميشيق؟
نارضايتي ها را جدي بگيريم!

شخصيتها-آدليملار


اشتباه بزرگ خليفه معتصم
پـروفـسـور مـحـمد تـقـي زهـتـابـي
حيدر عم‌اوغلو
مزدك
چرا آذربايجان قهرمانان خود را از ياد نمي برد؟!

ناغيل-سؤلجك


ELNÜR
بئشيك

شعر-قوشوق


ne yazım?
ياساق سئوگى
قاراداغ عاشيقي، عاشيق غافار ابراهيمىدن بير نئچه سؤز

شكيل-گؤرونتو


آثار باستاني آذربايجان به روايت تصوير -۱
آثار باستاني آذربايجان به روايت تصوير -۲
آثار باستاني آذربايجان به روايت تصوير -۳

معروضه-چيخيش


نمايشنامه-تئاتر اويونو


اوشاق نمايشي: يارديم چيل دوستلار

متفرقه-باشقا


زهره وفايي نين اثرلري
غوربتده‌ سؤنموش‌ اولدوزلار
زهره‌ وفائی‌: «مكتوب‌»
انجمن‌ كتاب‌ دوستان‌ آذربايجان‌


چئويرى-ترجمه


زبان و هويت